Người mất gốc khi bắt đầu học IELTS thường không thiếu quyết tâm, mà thiếu một lộ trình đúng để không bị choáng ngay từ đầu. Nghe người này bảo luyện đề, người kia khuyên học theo band, tài liệu thì đầy nhưng càng học càng thấy mình… không theo nổi. Vấn đề không nằm ở khả năng, mà ở việc đi sai thứ tự ngay từ bước đầu tiên.
Một lộ trình học IELTS cho người mới bắt đầu, đặc biệt là người mất gốc, cần được xây dựng theo hướng học chậm mà chắc, tập trung dựng lại nền tảng trước khi nghĩ đến bài thi. Không cần đặt mục tiêu band sớm, không cần nhồi kiến thức khó, chỉ cần học đúng những gì phù hợp với trình độ hiện tại. Phần dưới đây sẽ đi thẳng vào lộ trình học cụ thể để người mất gốc có thể bắt đầu mà không bị quá tải.
Người mất gốc nên học IELTS theo lộ trình nào để không bị quá tải?
Với người mất gốc, học IELTS không nên bắt đầu bằng đề thi hay mục tiêu band, mà bằng việc xây lại nền tiếng Anh theo đúng thứ tự sử dụng thực tế. Nếu bỏ qua nền tảng, việc học càng về sau càng nặng và dễ bỏ giữa chừng. Một lộ trình phù hợp cần giúp người học dùng được kiến thức ngay, thay vì học để đó rồi quên.
Giai đoạn 1 – Làm lại nền tiếng Anh cốt lõi
Giai đoạn đầu tiên cần tập trung vào nghe và phát âm chuẩn ngay từ đầu. Người mất gốc thường phát âm sai nhưng không nhận ra, dẫn đến việc nghe không hiểu và nói không ai hiểu. Việc luyện âm, trọng âm và nối âm giúp tai quen dần với tiếng Anh thật, đồng thời tạo nền cho Speaking và Listening sau này. Không cần học nhanh, nhưng cần học đúng và lặp lại đều.
Song song với phát âm là xây dựng từ vựng nền theo chủ đề quen thuộc. Từ vựng ở giai đoạn này không học rời rạc từng từ, mà học trong ngữ cảnh cụ thể như sinh hoạt hàng ngày, công việc, học tập. Cách học này giúp người mất gốc nhớ lâu hơn và biết cách dùng từ, thay vì chỉ nhớ nghĩa tiếng Việt.
Về ngữ pháp, chỉ nên học ngữ pháp đủ dùng để hiểu câu và viết được câu đơn rõ ràng. Các thì cơ bản, cấu trúc câu đơn giản là đủ cho giai đoạn này. Việc học ngữ pháp nặng hoặc quá nhiều cấu trúc phức tạp dễ khiến người học mất động lực và cảm thấy tiếng Anh “quá khó”.
Giai đoạn 2 – Làm quen tiếng Anh học thuật ở mức nhẹ
Khi đã có nền cơ bản, người học bắt đầu làm quen dần với tiếng Anh học thuật, nhưng ở mức nhẹ để không bị sốc. Listening nên bắt đầu bằng các đoạn ngắn, tốc độ chậm đến trung bình, tập trung nghe ý chính thay vì cố nghe từng từ.
Với Reading, giai đoạn này không cần đọc bài dài như đề IELTS. Người học chỉ cần luyện đọc đoạn ngắn, học cách tìm ý chính và đoán nghĩa từ trong ngữ cảnh. Mục tiêu là hiểu nội dung tổng thể, không phải trả lời đúng hết câu hỏi.
Writing ở mức này tập trung vào viết câu hoàn chỉnh và đoạn văn ngắn có cấu trúc rõ ràng. Người mất gốc thường sợ viết vì thiếu từ và sợ sai ngữ pháp, nên việc luyện viết từng bước giúp giảm áp lực và tạo thói quen diễn đạt bằng tiếng Anh.
Điều cần tránh ở giai đoạn này là luyện đề IELTS sớm hoặc đặt mục tiêu band. Khi nền chưa đủ, việc so mình với thang điểm chỉ khiến người học nản và dễ bỏ cuộc.
📌 Xem thêm: 5 Bí Quyết Học IELTS Cho Người Mới Bắt Đầu Cực Hiệu Quả
Giai đoạn 3 – Tiếp cận định dạng IELTS từng kỹ năng
Sau khi đã quen với tiếng Anh học thuật cơ bản, người học có thể bắt đầu tiếp cận định dạng IELTS, nhưng theo cách tách nhỏ từng kỹ năng. Listening lúc này tập trung làm quen với các dạng câu hỏi, không cần bấm giờ hay yêu cầu điểm số.
Reading nên chọn các đoạn ngắn, ít câu hỏi, ưu tiên hiểu nội dung và cách ra đề. Việc hiểu đề quan trọng hơn việc làm nhanh hay làm nhiều.
Writing ở giai đoạn này chỉ nên tập trung vào Task 1 đơn giản, như biểu đồ hoặc bảng cơ bản, chưa yêu cầu phân tích số liệu phức tạp. Mục tiêu là hiểu cấu trúc bài và cách diễn đạt ý chính.
Giai đoạn 4 – Ổn định nền và chuẩn bị chuyển sang luyện thi
Giai đoạn cuối trước khi luyện thi là ổn định nền và ghép các kỹ năng lại với nhau. Người học bắt đầu luyện theo buổi, kết hợp nghe – đọc – viết – nói để tạo nhịp học giống thực tế.
Độ khó của bài học được tăng dần nhưng có chọn lọc, tránh việc nhảy vọt quá nhanh. Quan trọng nhất ở giai đoạn này là xác định trình độ thực tế, biết mình đang ở đâu trước khi đặt mục tiêu band cụ thể.
Điều cần tránh là chạy đề dày hoặc so sánh với những người đã có nền từ trước. Mỗi người mất gốc có tốc độ tiến bộ khác nhau, và việc học đúng lộ trình sẽ giúp tiến bộ bền vững hơn là học nhanh nhưng không chắc.
📌 Xem thêm: Lộ trình tự học IELTS từ con số 0
Những sai lầm người mất gốc thường gặp khi tự học IELTS
Rất nhiều người mất gốc học IELTS không phải vì lười hay không cố gắng, mà vì bắt đầu sai cách. Khi tự học, nếu không có lộ trình phù hợp, người học rất dễ rơi vào những sai lầm dưới đây và mất động lực chỉ sau vài tuần.
Lao vào luyện đề quá sớm
Sai lầm phổ biến nhất của người mất gốc là mở đề IELTS ngay từ đầu. Khi chưa quen tiếng Anh cơ bản, việc làm đề khiến người học không hiểu bài nghe, đọc không kịp, viết không biết bắt đầu từ đâu và nói thì “đứng hình”. Trải nghiệm này tạo cảm giác IELTS quá khó và bản thân “không có năng khiếu học tiếng Anh”.
Thực tế, đề IELTS được thiết kế để kiểm tra năng lực sử dụng tiếng Anh, không phải để dạy tiếng Anh. Nếu nền tảng chưa có, luyện đề chỉ giống như đo trình độ liên tục mà không hề giúp nâng trình. Người học làm đề nhiều nhưng không hiểu vì sao mình sai, dẫn đến học mà không tiến bộ.
Với người mất gốc, luyện đề chỉ nên xuất hiện sau khi đã hiểu tiếng Anh ở mức cơ bản, nghe – đọc được nội dung chính, viết được câu hoàn chỉnh và nói được ý của mình.
Học theo band trong khi chưa đủ nền
Nhiều người mới học IELTS đã đặt mục tiêu band 6.5, 7.0 hoặc cao hơn, rồi tìm tài liệu “dành cho band X”. Khi học theo band quá sớm, người mất gốc thường bị cuốn vào các kỹ thuật, từ vựng nâng cao và cấu trúc phức tạp mà không hiểu mình đang học để làm gì.
Việc này tạo áp lực vô hình: mỗi buổi học đều cảm thấy mình “chưa đủ trình”, học mãi không theo kịp. Thay vì tiến bộ, người học chỉ thấy mình kém hơn so với mục tiêu đặt ra.
📌 Xem thêm: IELTS Cấp Tốc Trong 3 Tháng Dành Cho Học Sinh Sinh Viên
Chạy theo tài liệu khó, không phù hợp trình độ
Một sai lầm khác là tin rằng tài liệu càng khó thì học càng nhanh lên trình. Người mất gốc thường tải sách luyện IELTS nâng cao, video dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh hoặc khóa học học thuật nặng, rồi cố gắng theo bằng mọi giá.
Kết quả là học rất mệt nhưng không dùng được gì. Nghe không hiểu, đọc phải tra từ liên tục, học xong không nhớ và không áp dụng được vào thực tế. Lâu dần, người học dễ bỏ cuộc vì cảm thấy tiếng Anh quá xa tầm với.
Tài liệu phù hợp cho người mất gốc không cần nhiều, nhưng cần đúng mức độ. Học vừa sức, hiểu được ngay và áp dụng được ngay mới là cách giúp người học duy trì động lực và tiến bộ bền.
Khi nào người mất gốc nên chuyển sang lộ trình luyện thi IELTS?
Không có mốc thời gian cố định kiểu “học 3 tháng là luyện thi được”. Với người mất gốc, thời điểm chuyển sang lộ trình luyện thi IELTS đúng quan trọng hơn rất nhiều so với học nhanh. Chỉ nên chuyển khi nền đã đủ để tiếp nhận đề thi mà không bị quá tải.
Khi đã hiểu được đề và yêu cầu bài thi
Dấu hiệu đầu tiên cho thấy người mất gốc đã sẵn sàng luyện thi là đọc – nghe hiểu được đề bài. Không cần hiểu từng từ, nhưng phải nắm được câu hỏi đang yêu cầu làm gì, trả lời theo hướng nào.
Ví dụ, khi nghe Listening, người học hiểu mình đang nghe để điền thông tin, chọn đáp án hay xác định ý chính. Với Reading, người học biết cách tìm nội dung liên quan trong đoạn văn thay vì đọc từng chữ. Ở Writing và Speaking, người học hiểu đề hỏi gì, không bị lạc hướng hoặc trả lời sai trọng tâm.
Khi đề IELTS không còn là “một khối chữ đáng sợ” mà trở thành một nhiệm vụ có thể tiếp cận, đó là lúc nền tảng đã đủ để bước sang giai đoạn luyện thi.
Khi làm được bài cơ bản mà không quá áp lực
Người mất gốc không cần làm bài đúng nhiều ngay, nhưng cần làm được bài ở mức cơ bản mà không hoảng loạn. Có thể còn sai, còn chậm, nhưng không rơi vào trạng thái “không biết bắt đầu từ đâu”.
Nếu khi làm bài, người học vẫn giữ được nhịp, không bỏ dở giữa chừng, không cảm thấy mỗi lần học là một lần bị “đuối”, thì áp lực đã ở mức kiểm soát được. Đây là yếu tố rất quan trọng, vì luyện thi IELTS là quá trình dài, nếu tâm lý không ổn thì rất dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Ngược lại, nếu mỗi lần mở đề là stress, mệt và né tránh, thì dù có luyện thi sớm cũng không mang lại hiệu quả.
📌 Xem thêm: Lớp IELTS cấp tốc dành cho mục tiêu định cư nước ngoài trong 2–3 tháng
Khi có nền để tiếp nhận kỹ thuật làm bài
Luyện thi IELTS không chỉ là làm đề, mà còn là học kỹ thuật: cách đọc nhanh, cách phân tích câu hỏi, cách triển khai bài viết, cách trả lời Speaking mạch lạc hơn. Những kỹ thuật này chỉ có tác dụng khi người học đã có nền tiếng Anh đủ để hiểu và áp dụng.
Nếu chưa có nền, kỹ thuật sẽ trở thành công thức học vẹt, học xong không dùng được. Khi người học đã có vốn từ cơ bản, nắm được ngữ pháp nền và diễn đạt được ý của mình, việc học kỹ thuật mới thực sự giúp tiết kiệm thời gian và nâng điểm.
Kết luận
Với người mất gốc, học IELTS không phải là chạy theo band số hay ép mình luyện đề càng sớm càng tốt. Điều quan trọng nhất là đi đúng lộ trình, học đúng thứ tự và xây nền đủ vững trước khi bước vào giai đoạn luyện thi. Khi nền tảng được làm chắc, mỗi kỹ năng đều có thể sử dụng được trong thực tế, việc luyện IELTS sẽ trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn rất nhiều.
Nếu anh/chị đang mất gốc và chưa biết bắt đầu từ đâu, Anh Ngữ ISA là một lựa chọn đáng cân nhắc. ISA xây dựng lộ trình IELTS riêng cho người mới bắt đầu, tập trung vào việc làm lại nền tiếng Anh cốt lõi trước – sau đó mới tiếp cận IELTS theo từng bước rõ ràng, tránh tình trạng học lan man hoặc quá tải. Học viên được đánh giá trình độ đầu vào, học đúng mức, đúng nhịp và chỉ luyện thi khi đã thực sự sẵn sàng.
Một lộ trình đúng không giúp học nhanh hơn, mà giúp học bền và đi xa hơn. Và với sự đồng hành từ đội ngũ giảng viên tại Anh Ngữ ISA, người mất gốc hoàn toàn có thể từng bước chinh phục IELTS một cách vững vàng và thực tế.
